Ulti Clocks content

Srijeda
Maj/Svibanj 2012
23

NOVI ČLANCI

LIKE IT? SHARE IT!

POSTANI LJUBITELJ:

JAJCE GRAD MUZEJ

Wirb ebenfalls für deine Seite

UKUPNO ČITANJA

„POZDRAV JAJČANIMA“

KO JE ONLINE?

Trenutno aktivnih Gostiju: 74 

JAJAČKI PLAYER

POZDRAV JAJČANIMA: INTERVJUI

NAJČITANIJE

IGRICE

VRIJEME U JAJCU

Wedensday 23.05.2012
RainNNW19°C2.6m/s
0.6mm
Thursday 24.05.2012
Rainfrom north17°C1.9m/s
3.7mm
Friday 25.05.2012
Rainfrom north-northeast18°C2.6m/s
7.6mm
Weather forecast from yr.no

LOGIN



Cbox Poruke

JAJCE GRAD MUZEJ

(NE) ZABORAVLJENO

(NE)ZABORAVLJENI JAJČANI

DRUGI O JAJCU

JAJCE U PJESMI

MOJA GENERACIJA

U RAZGOVORU SA...

JAJCE-FOTO IZLOŽBA

KULTURA

JAJAČKA OKOLINA

VIDEO

(BESPLATNI) OGLASI

ZDRAVLJE

KUHAR

JAJAČKI LINKOVI

VOJISLAV POPOVIĆ
Autor Administrator   
Četvrtak, 14 Maj/Svibanj 2009 11:23

Digg This! Del.icio.us; Reddit Seed Newsvine Google Stumble It! Technorati Facebook

PRVI KAMIKAZA U DRUGOM SVJETSKOM RATU

 



Malo ko danas zna ko su bili Vojislav Popović, Konstantin Jermakov, Milorad Tanasić, Jefta Arsić, Ratomir Milojević, Veroljub Stojadinović, Milutin Perović i Živko Stepanović. Piloti Jugoslovenskog kraljevskog ratnog vazduhoplovstva u Aprilskom ratu 1941, iz 36. vazduhoplovne grupe Petog lovačkog puka, koja je bila stacionirana na aerodromu Režanovačka Kosa kod Kumanova.

Bili su piloti-kamikaze.
Branili su južno nebo Jugoslavije od fašističke Luftvafe. U historiji ratnog vazduhoplovstva njihova odbrana jugoslovenskog neba u zastarjelim „hoker fjuri“ lovcima zabilježena je kao prva takva u Drugom svjetskom ratu. Zato što im je cilj bio samo jedan – obaranje protivničkog aviona namjernim sudarom sa njim.
 Jer, drugog izbora nisu imali.

Koliko je lovac „hoker fjuri“ tad već bio zastario, govori i podatak da je prva verzija „fjurija“ poletjela 1931, dok je drugi „fjuri“ uveden u naoružanje 1936. Već 1939. godine u naoružanju eskadrila RAF-a, bio je zamijenjen novim modelima aviona „gloster gladijatorom“ i „hoker harikenom“. U Jugoslaviji je, međutim, bio u upotrebi u Drugom svjetskom ratu, proizveden u Ikarusu, po britanskoj licenci. Peti lovački puk iz sastava Treće vazduhoplovne mješovite brigade Jugoslovenskog kraljevskog ratnog vazduhoplovstva, bio je naoružan baš ovim zastarjelim lovačkim avionima.

To su bili dvokrilci izuzetnih manevarskih sposobnosti, ali spori u odnosu na moderne lovce. Njihova vatrena moć je bila slaba, jer su imali mitreljeska zrna malog kalibra i slabe probojnosti. U borbenom kompletu ovih aviona nije bilo zapaljive municije. Jedino čime su se mogli pohvaliti, bilo je njihovo čvrsto i dobro sjedište i dobra pokretljivost.
I to što su njima upravljali hrabri piloti.

Čak je i bombarder Do-17 predstavljao opasnog protivnika ovom lovcu. Peti puk je imao 30 ovih aviona, dvije vazduhoplovne grupe, odnosno četiri eskadrile.
Peti lovački puk, pod komandom potpukovnika Leonida Bađaka bio je sačinjen od 35. i 36. lovačke grupe od kojih je svaka bila naoružana sa po 15 dvokrilnih lovaca „hoker fjuri“. U sastavu 35. lovačke grupe koja se nalazila na aerodromu Kosančić u blizini Leskovca, bile su 109. i 110. lovačka eskadrila, dok je 36. lovačka grupa, sastavljena od 111. i 112. lovačke eskadrile, bila stacionirana na aerodromu Režanovačka Kosa u blizini Kumanova.
Piloti ove grupe bili su „mrtva straža”, oni su bili unaprijed žrtvovani.

Da je 36. lovačka grupa bila predstraža vazdušne odbrane Jugoslavije, govori i podatak da je prvi napad Nijemaca u ranu zoru 6. aprila izvršen baš na njen aerodrom. O tome je kapetan prve klase Vojislav Popović, komandir 111. lovačke eskadrile, u 4.30 časova 6. aprila izjutra javio komandi aerodroma Beograd. Njegova poruka da su Nijemci u 4.časa ujutro izvršili opšti napad na cijelom frontu duž granice sa Bugarskom, primljena je sa podozrenjem. Primitivna i zastarjela služba vazdušnog osmatranja i javljanja slabo je funkcionisala. Dok bi žandarm na granici ili u nekom selu okrenuo broj i dobio vezu sa komandnim mjestom u Kumanovu, pa odatle obavješten štab lovačkog puka, prošlo bi 10-15 minuta, za to vrijeme njemački avioni bi već bili nad aerodromom.
Tako je bilo i tog jutra. Informacija je stigla kasno.

Na Režanovačku Kosu, mali aerodrom, ali za Nijemce značajan cilj, važan za propagandu i prvi moralni podstrek i „slast” pobjede, krenulo je 17 fašističkih Me-109, predvođenih razaračem Me-110, u kojem je kao vodič bio i jedan bugarski oficir. To je kasnije i faktički dokazano, jer je taj Me-110 oboren.

Hrabri komandir 111. lovačke eskadrile kapetan Vojislav Popović, odmah je poletio, na čelu svoje eskadrile. Za njima je uzletjela 112. lovačka eskadrila, na čelu sa komandirom kapetanom prve klase Konstantinom Jermakovim. Poletjeli su svi piloti u krhkim mašinama, daleko sporijim, i slabije naoružanim od fašističkih čeličnih ptica. 111. lovačka eskadrila, koja je krenula na polijetanje tokom napada, pretrpjela je žestoke gubitke, ali je omogućila 112. lovačkoj eskadrili da uzleti i da se suprotstavi neprijatelju. Samo jedan „hoker fjuri“ uništen je na zemlji.

Nastala je neravnopravna borba u vazduhu. Njemački avioni su nemilosrdno tukli „fjurije“. Naši piloti su vještim manevrima uspijevali da izbjegnu nacističku vatru.

Kada je vidio da je ostao bez municije, kapetan Popović se sa svojim “fjurijem” ustremio na vođu njemačke formacije, u strahovitom tresku sudario sa Me-110 i oborio ga.

Umro je herojskom smrću i po ko zna koji put pokazao da je junačko srce jače od čelika. Pao je u odbrani jugoslovenskog neba, kao što su tog ranog jutra 6. aprila 1941. godine pali i njegovi drugovi.

Vazdušna borba se razvijala sve većom žestinom, Nijemci su bili ogorčeni gubitkom vođe. U plamenu je pao i kapetan Jermakov izrešetan topovskim i mitraljeskim zrnima. Poručnik-pilot iz 111. lovačke eskadrile Milorad Tanasić rješio je da slijedi primjer svog komandira kapetana Popovića. Ustremio se svojim „fjurijem“ na najbliži Me-109 i obojica su pali polomljenih krila.

Ubrzo potom, ne zna se tačno na koji način, ali vjerovatno kao i u slučaju kapetana Popovića i poručnika Tanasića, oborena su još dva Me-109. Smrću heroja pali su narednici-piloti Jefta Arsić, Ratomir Milojević, Veroljub Stojadinović i potporučnik Milutin Perović. Svi su oni umrli za otadžbinu jednog krvavog jutra kada su na granicama već umirale hiljade jugoslovenskih vojnika, koje je mrvio smrtonosni valjak njemačkih „pancir-divizija”. Može se slobodno reći da su ti hrabri piloti 36. lovačke grupe bili prave „kamikaze”.

Njemačke pilote mora da je zabavljao taj lov na ljude u krhkim mašinama, ili su se grabili ko će prije da poveća spisak „vazdušnih pobjeda”. Uprkos jasnim odredbama međunarodnog ratnog prava o zaštiti pilota u nevolji, Nijemci su u tom napadu, a i kasnije u Aprilskom ratu, mitraljeskom paljbom kosili jugoslovenske pilote koji su pokušavali da se spasu skokom iz aviona, s padobranima.
 
U vazdušnim borbama kod Režanovačke Kose tog jutra oboren je i narednik-pilot Živko Stepanović, ali je pao na neko drveće i zahvaljujući čvrstom sjedištu, ostao živ. Na tom aerodromu poslije prvog njemačkog napada ostala su samo dva „hoker-fjurija“.

 Nijemci su oborili 11 jugoslovenskih hoker fjurija (uključujući i jedan koji je uništen tokom prinudnog slijetanja). Jugoslovenski piloti oborili su pet njemačkih aviona, tri Me-109 i dva Me-110, od kojih su tri oborena namjernim udarom u protivnički avion što je bio prvi ovakav slučaj zabilježen u Drugom svjetskom ratu.

Poslije napada preostalo ljudstvo krenulo je preko Preševa i Gnjilana ka Uroševcu. Istog dana 35. grupa je preletjela na aerodrom Bojnik, gdje je veći dio aviona uništen na zemlji.
Preostali sastav je preko Kraljeva pošao ka Sarajevu.

Vojislav Popović rođen je u Jajcu 10. Septembra 1904.godine.
 

Add comment

Security code
Refresh

Jajce Grad Muzej (NE)ZABORAVLJENI JAJČANI VOJISLAV POPOVIĆ